Ngày xửa ngày xưa, vào năm nào cũng không rõ nữa, năm ấy hạn hán nặng nề. Trên trời không đổ một giọt mưa, sông ngòi cạn kiệt, cây cối mùa màng vì không có nước tưới cũng vì thế mà khô cằn rồi chết khô. Các con vật cũng không có nước để uống, chúng chỉ còn cách nằm trực chờ cái chết tới, không ai nghĩ được cách gì để cứu mình, cứu muôn loài. Sức mạnh của chúng chỉ để bắt nạt nhau thôi chứ đâu có thể làm gì nổi ông trời. Duy có anh chàng Cóc Tía bé nhỏ, xấu xí kia là có gan to. Anh tính chuyện lên thiên đình kiện trời làm mưa cứu muôn loài.

Dù lúc đầu chỉ có một mình đi kiện nhưng Cóc tía không hề nản lòng. Đi qua một vũng đầm khô, Cóc Tía gặp Cua càng. Cua hỏi Cóc đi đâu. Cóc bèn kể rõ sự tình và rủ Cua cùng đi kiện trời. Ban đầu Cua định bàn ngang, thà chết ở đây còn hơn chứ trời xa thế đi sao tới mà kiện với tụng. Những con vật ở xung quanh Cua nghe Cóc nói lại tranh nhau mà bàn ngang bàn lùi, làm cho Cua nổi giận. Vì xưa nay nói ngang, bàn ngang làm gì có ai so được với cua, đến đi cua còn đi ngang cơ mà. Thế là Cua làm ngược lại, Cua quyết định sẽ đi cùng với Cóc.

Đi được một đoạn nữa, Cóc lại gặp Cọp đang nằm phơi bụng thở thoi thóp, Gấu thì đang chảy mỡ ròng ròng và khát cháy họng. Cóc rủ Gấu và Cọp đi kiện trời. Khi Cọp còn lưỡng lự thì Gấu đã đứng phắt dậy mà nói rằng:

Anh Cóc nói có lý, chẳng có lẽ chúng mình cứ nằm ở đây đợi chết khát cả ư? Ta theo anh Cóc thôi. Anh Cua ngang như vậy mà vẫn còn theo anh Cóc được thì tại sao chúng mình không theo?

Gấu, Cọp, cùng Cua và Cóc nhập lại thành đoàn. Đi thêm một chặng nữa thì gặp đàn Ong đang khô mật và con Cáo bị lửa nướng cháy xém cả lông. Thấy cả đoàn cùng nhau đi kiện trời thì cả hai con thấy vậy cũng xin nhập đoàn để theo cùng. Và đoàn loài vật ngày một đông thêm cùng nhau đi kiện trời do Cóc dẫn đầu.

Cóc dẫn các bạn đi mãi, đi mãi, cuối cùng cũng đến được cửa thiên đình. Khi đi trên đường cả bọn đều hăng hái nhưng đến trước cửa trời oai nghiêm, bọn Cọp, Gấu, Cáo, Ong, Cua đều sợ, duy chỉ có Cóc là to gan liền dõng dạc nói to:

Bây giờ các anh phải nghe tôi thì ta mới thắng được. Kia là chum nước của trời, anh Cua vào nấp trong ấy. Anh Cáo nấp ở phía bên trái tôi, anh Gấu nằm ở phía bên phải tôi, còn anh Cọp chịu khó nằm đằng sau tôi. Còn Ong, các bạn hãy nấp sau cánh cửa.

Tất cả đều nghe lệnh của Cóc. Sắp đặt xong đâu đấy Cóc mới nhảy lên mặt trống đánh ba hồi âm vang như sấm động.

Đang nằm ngủ trưa thư giãn, Ngọc Hoàng bị tiếng trống lôi đình đánh thức dậy nên bực lắm, liền sai Thiên Lôi ra xem có chuyện gì. Thiên Lôi vội vã chạy ra, thì vô cùng ngạc nhiên vì ở ngoài cửa thiên đình chẳng thấy có một người nào cả, chỉ thấy mỗi một con Cóc xù xì xấu xí đang ngồi chễm chệ trên mặt trống của nhà trời. Thiên Lôi bèn chạy vào tâu Ngọc Hoàng. Ngọc Hoàng nghe xong bực lắm, bèn sai con Gà trời bay ra mổ chết chú Cóc hỗn xược kia.

Khi con Gà trời vừa hung hăng bay ra, thì Cóc liền ra ám hiệu cho Cáo từ phía bên trái, lập tức anh Cáo liền nhảy ra cắn cổ Gà và tha đi. Cóc lại đánh trống lôi đình. Ngọc Hoàng càng giận giữ hơn, bèn sai Chó nhà trời xổ ra cắn Cáo. Chó vừa xồng xộc chạy ra thì Cóc lại nghiến răng ra hiệu. Từ phía bên trái, anh Gấu bất ngờ xuất hiện khiến Chó không kịp trở tay, nhận ngay một cái tát trời giáng từ Gấu, Chó ngã lăn ra đất, không động đậy.

Sau đó, Cóc lại thúc trống lôi đình thêm lần nữa. Ngọc Hoàng lần này bèn sai Thiên Lôi ra trị tội Gấu. Thiên Lôi là vị thần trời có búa sét, mỗi lần vung lên thì thành sét đánh ngang trời, sấm động bốn cõi. Ngọc Hoàng lần này khá yên tâm, vì cử đến Thiên Lôi ra quân thì cái đám Cóc kia ắt hẳn phải tan xác.

Khi Thiên Lôi vừa xuất hiện ở cổng thiên đình với vẻ mặt hung hãn và cây búa sét lợi hại trên tay thì Cóc đã nghiến răng ra lệnh, lập tức đàn Ong nấp trên cánh cửa bay vù ra và cứ nhằm vào mũi Thiên Lôi mà đốt. Mũi Thiên Lôi sưng to đỏ ửng. Để tránh Ong đốt, Thiên Lôi liền nhanh trí chui ngay vào vại nước trước cửa Thiên Đình. Ấy thế mà Thiên Lôi không ngờ rằng anh Cua đã phục sẵn ở đó. Khi Thiên Lôi vừa nhảy vào, Cua giơ ngay chiếc càng cua to khỏe của mình cắp chặt lấy mông của Thiên Lôi. Thiên Lôi đau quá gào thét vùng vẫy vỡ cả chum nước nhà trời. Thiên Lôi tìm đường chạy trốn thì Cóc tía lại nghiến răng ra lệnh. Lập tức Cọp nấp sau Cóc tía nhảy bổ ra gầm lên một tiếng vang động rồi đuổi Thiên Lôi chạy tán loạn.

Ngọc Hoàng thấy thế hoảng hốt, vội vàng bèn xin giảng hoà với Cóc, và hỏi Cóc lên tận thiên đình có việc gì. Cóc dõng dạc thưa:

Muôn tâu Ngọc Hoàng, đã 4 năm nay chúng tôi không được một giọt mưa nào. Muôn cây khô héo, vạn vật chết khát. Xin Ngọc hoàng làm mưa ngay để cứu muôn loài.

Ngọc Hoàng thấy làm lạ vì đã giao việc làm mưa cho thần Mưa, bèn cho gọi thần Mưa đến hỏi. Hóa ra thần Mưa mải rong chơi, đã quên không làm mưa. Ngọc Hoàng giận lắm, bèn sai thần Mưa lập tức làm mưa xuống nhân gian. Sau khi mọi việc đã xong, Ngọc Hoàng đưa tiễn Cóc ra về và còn căn dặn:

Từ nay về sau, nếu cần mưa thì Cóc cứ  nghiến răng ken két báo cho ta biết. Ta sẽ sai thần làm mưa ngay. Cóc không phải lên tận trời nữa.

Cóc, Cua, Gấu, Cọp, Cáo, Ong từ biệt Ngọc Hoàng trở về hạ giới. Khi về đến nơi thì thấy nước đã tràn đầy ao hồ, sông suối. Từ đó, hễ Cóc nghiến răng là trời lại đổ mưa. Trong dân gian còn lưu truyền một câu rằng:

Con Cóc là cậu ông trời,
Hễ ai đánh nó thì trời đánh cho.

Sưu tầm, tổng hợp